Hoe ver gaat de indiscretie?

indiscrecion

Zoals in vele landen, zijn televisieseries en documentaires over forensisch experts en strafrechtelijk onderzoek de laatste jaren in Cuba heel populair geworden. Misdaadreconstructies en programma’s met politie-experts vallen bij velen in de smaak. Ook bij de DVD verkoop vinden deze thema’s gretig aftrek. Vandaar dat bij zelfstandig ondernemers op lijsten van aangeboden titels nooit programma’s mogen ontbreken als CSI, Dr. G.: Medical Examiner, Criminal Investigation, The FBI Files…en vele anderen. Het is niet dat wij meer morbide zijn geworden, of misschien zijn we dat wel, maar de kwaliteit van het aanbod is de laatste tien jaar sterk verbeterd. Men mengt wetenschap, politiewerk, een snufje doorweven emotie en enkele zeer didactische aanwijzingen over de werking van het menselijk lichaam. En voilà, een onweerstaanbaar mengsel om bij te ontspannen na een zware dag. Nog afgezien van hun artistieke waarde, is het zeker dat ze een publiek trekken waarop andere televisie-uitzendingen met een overdaad aan ideologie en gebrek aan creativiteit slechts met jaloezie naar kunnen kijken.

Maar vandaag wil ik niet stilstaan bij de fictionele patholoog die een moord oplost, noch bij de acteur die een moderne speurneus vertolkt in een smetteloos laboratorium. Nee, dat zijn slechts aspecten van een bedacht script om te vermaken en vaan men van houdt of niet. Ik maak me zorgen over iets heel anders: het constante doorsijpelen, in de alternatieve informatienetwerken, van forensisch materiaal – echt en onversneden – dat systematisch wordt geproduceerd op de burelen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken van Cuba. Foto’s van autopsies, video’s met misdaadreconstructies, politie-opnamen van plaats delict, bekentenissen van verdachten voor de camera. Er gaat geen maand voorbij of er circuleren, via mobiele telefoons en USB sticks, wel delen van misdaaddossiers die beheerd zouden moeten worden onder discretie en anonimiteit. En het gaat absoluut niet om foto’s die worden gemaakt door insluipers of paparazzi, maar om bewijzen uit politiearchieven. Oftewel, op een dag verliest u een familielid in een tragisch ongeval en – de horror – later komt u er achter, dat het moment waarop bij de autopsie de ‘Y’ incisie werd gezet de ronde doet als zeer populaire snuff  movie.

Vreemd dat het Ministerie van Binnenlandse Zaken, dat zo geheimzinnig te werk gaat als het gaat om kwesties van politiek of spionage, zo slordig omgaat met zijn archieven van alledaagse misdaden. Het staat vast dat wij als gevolg van deze laksheid soms zaken te weten komen die anders verborgen zouden zijn gebleven, zoals de dood van tientallen patiënten in het Psychiatrisch Ziekenhuis van Havana. Maar in de grote meerderheid van de gevallen, gaat de indiscretie niet gepaard met een openbaring, maar met een diepgaande inbreuk op het leven – of de dood – van een individu. Met het bijkomende leed voor de familie die moet toezien hoe de ingewanden van hun vader of broer te bewonderen zijn op duizenden computerschermen in het hele land. Het maakt me verdrietig dat iemand bij me aanklopt om mij op het schermpje van zijn Nokia een lijk uit het mortuarium te laten zien en dat die foto is genomen door iemand die juist zou moeten waken over de privacy van de overledene, ook na zijn dood. Ik ben bang dat dit een recente manifestatie is van het langdurige gebrek aan respect voor de intimiteit van de burgers waaraan dit land lijdt. Het idee dat een CDR-lid zijn buren verlinkt, dat een docent rapporteert over de politieke ideeën van zijn leerlingen en dat een arts op tv vertelt over een consult van een patiënt, vond ik al verschrikkelijk: en daar komt nu ook nog de onbezonnenheid van de forensisch expert bij als laatste onderdeel van deze machinerie van indiscretie.

Dit geen fictie, en ook geen extra aflevering waarin Grissom de moordenaar achterhaalt door maaginhoud van een larve te onderzoeken. Dit is de realiteit, de concrete pijn van de familieleden van een slachtoffer, het respect dat ieder menselijk wezen verdient ook al heeft hij opgehouden met ademen. Zijn naaktheid, zijn wonden, zijn rigor mortis, zijn hulpeloosheid in de kou van het mortuarium, niemand heeft het recht om dit te laten zien. En al helemaal niet de personen die daar zijn om erover te waken dat dit trieste moment geen werk van exhibitionisme wordt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s