Catechismus volgens Mujica

Diplomatieke taal, hoewel afstandelijk en berekenend, laat soms een glimp zien van veranderende tijdperken. Ik herinner me dat ik jarenlang elk woord kon voorspellen dat buitenlandse staatshoofden zouden zeggen bij een bezoek aan Cuba. In het draaiboek van de toespraken kon de frase over “de onverwoestbare vriendschap tussen onze beide volkeren …” niet achterwege blijven. Evenmin ontbrak het allesomvattende akkoord over politieke projecten tussen de bezoekende vertegenwoordiger en zijn wederhelft uit Cuba. De route lag vast, de partners konden zelfs geen millimeter ervan afwijken, zoals duidelijk werd in de slotverklaringen. Het waren tijden waarin alles op elkaar leek, zonder verschillende tinten, zonder afwijkingen.

Sinds een paar jaar, echter, hebben de uitdrukkingen van officiële genodigden een transformatie ondergaan. Men hoor zinnen als “hoewel er punten zijn waarop we niet op een lijn zitten, richten wij ons liever op zaken die ons verbinden”. De nieuwe uitdrukkingen omvatten bovendien de nadruk op het feit dat wij “een diversiteit vertegenwoordigen” en dat wij “samenkomen in de gezamenlijke taken, terwijl onze verscheidenheid wordt gehandhaafd”. Het is duidelijk, de bilaterale relaties in de 21ste eeuw gaan niet meer gepaard met toespraken van een kleurloze eenheidsworst. Het uitventen van de verschillen is in de mode geraakt, hoewel er in de praktijk een strategie van uitsluiting en ontkenning  van diversiteit achter schuil gaat.

José Mujica heeft een nieuwe draai gegeven aan de toon van de presidenten die worden ontvangen in het Paleis van de Revolutie. Hij heeft benadrukt dat “vroeger hetzelfde catechismus moest worden gepreveld om verbondenheid te voelen, terwijl nu de verbondenheid wordt bereikt, ondanks de verschillen”. Als verbouwereerde kijkers van de nationale televisie vragen wij ons meteen af of de doctrine waaraan de Uruguayaanse hoogwaardigheidsbekleder refereerde het marxisme of het communisme betrof. Zoals het bewijs nu voor ligt, kunnen twee presidenten elkaar de hand schudden, samenwerken, samen lachend naar buiten komen voor een paar foto’s, zelfs als zij verschillende of zelfs tegenstrijdige ideologieën aanhangen. Een lesje in volwassenheid, zonder twijfel. Het probleem – het ernstige probleem – is dat deze woorden zijn gesproken en gepubliceerd in een land waarin de burgers geen andere “catechismus” mogen aanhangen dan die van de machthebbers. Een land waarin de bevolking systematisch wordt onderverdeeld in “revolutionairen” en “statelozen”, puur gebaseerd op ideologische uitgangspunten. Een eiland, wiens leiders politieke haat tussen bevolkingsgroepen aanwakkeren zonder verantwoordelijkheid te nemen voor de zaadjes van de onverdraagzaamheid die zij zaaien, water geven en bemesten.

De Cubaanse diplomatie zit zo in elkaar. Zij accepteert van een buitenlandse bezoeker meningen die zij nooit zou tolereren van iemand die hier is geboren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s