De wonderbaarlijke kruimel

Toen ik op de middelbare school zat, kwetsten me slechts 2 van de vele woorden die ze gebruikten om te beledigden. Een daarvan was ‘zelfvoorzienend’. Zijn stigma kwam uit de “mea culpa” processen om toe te treden tot de Vereniging van Jonge Communisten, waar aspirant leden zichzelf bekritiseerden omdat ze zich, niet de hele tijd, hadden gedragen als onderdeel van het collectief. Een andere minachtende term was ‘welbewust’, die in deze context duidt op een té intellectueel persoon, een boekenwurm die zich richt op kwesties van educatieve aard. De beste leerlingen werden gekruisigd als ‘welbewusten’ en de natuurlijke leiders die in elke groep naar boven komen kregen het brandmerk ‘zelfvoorzienend’. Het was beter om niet op te vallen, zichzelf niet bovenmatig in te spannen… zo leken die diskwalificaties ons voor te houden.

Door de individuele middelmaat te promoten, creëert men een middelmatige gemeenschap. Het zwart maken van talenten en ondernemers vertraagt de ontwikkeling van een land. Intellectueel kapitaal ontwikkel je niet alleen met titels, masters en postdoctoralen, maar er moet ook een bevolking opstaan die kennis waardeert. Het blijkt ook essentieel dat intelligentie niet iets is om, bijna met schaamte en bescheidenheid, te verbergen. We zijn allemaal potentiële wetenschappers en ontdekkers, die een omgeving nodig hebben waar onze capaciteiten worden gerespecteerd. Een wetenschappelijk land moet zijn laboratoria en vaccins laten zien, maar ook kunnen garanderen dat gewone mensen hun prestaties kunnen patenteren en vergoedingen kunnen krijgen – materieel en geestelijk – voor hun slimheid.

In Cuba kunnen dan wel veel afgestudeerden zijn, zolang deze niet werkelijke sociale, financiële en wettelijke erkenning krijgen, kunnen we onszelf moeilijk een wetenschappelijk land noemen. Het is bedroefend dat men meer standbeelden opricht en pleinen wijdt aan personen met machetes of wapens in de hand in plaats van aan mensen die levens hebben gered met microscopen of injecties. De wonderbaarlijke kruimel* van de kennis heeft een omgeving nodig waarin zij zich kan vermenigvuldigen. Een dergelijke vruchtbare grond bezit het zaadje van opleiding, irrigatie door de inbeelding van een beter leven als gevolg van een wetenschappelijke ontdekking en de essentiële meststof van vrijheid.

* Een mier, gecensureerd door de subtiliteit van zijn lasten en zijn frequente afleidingen, vindt op een ochtend, terwijl hij weer eens afwijkt van de weg, een wonderbaarlijke kruimel. Zonder te stoppen om na te denken over de consequenties van zijn vondst, pakt hij de kruimel op en legt hem op zijn rug. Vrolijk ontdekt hij dat het een prettige vracht is. Het ideale gewicht van dit object geeft zijn lichaam een vreemde energie, zoals het gewicht van vleugels op het lichaam van een vogel. (Uit “De wonderbaarlijke kruimel” van Arreola, Juan José, Complete verhalen, Mexico, Alfaguara, 1997)

* Met dank aan Universal Thinking Forum die deze gedachte bij me op gang bracht.. en veel meer.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s