En weer is het december…

Twaalf maanden later, daar zijn we dan. Dagen om datgene wat is gelukt te wegen en alles wat we niet hebben bereikt uit te stellen naar het nieuwe jaar. Wat is er veranderd in Cuba – en in ieder van ons – sinds die december in 2012, toen we ook de balans opmaakten? Veel en weinig. In de kleine ruimte van mijn persoonlijke leven heb ik het gevoel dat alles in een vreemd ritme bewoog, maar in het tijdsbestek van een land was nauwelijks een rimpeling, een lichte trilling. Januari begon met de migratiehervormingen en in de maanden die volgden zeiden we regelmatig vaarwel. Weliswaar zonder dat gevoel van onomkeerbaarheid zoals vroeger, van het definitieve vertrek en het ballingschap voor het leven –dat zeker – maar we blijven namen uit onze adressenboekjes schrappen in een zorgwekkend tempo. Ons lot van “eiland op de vlucht” is sterker geworden, dit keer binnen een wettelijke kader dat haar toestaat en zelfs aanmoedigt.

De sociale verschillen zijn alleen maar schrijnender geworden. Het aantal zwervers en mensen die het straatvuil doorzoeken is gegroeid. Aan de andere kant duiken steeds meer moderne auto’s op in onze slecht onderhouden straten en sommige nieuwe rijken vierden zelfs vakantie aan de ander kant van de Atlantische Oceaan. Als er iets was dat 2013 karakteriseerde, waren het wel de gepolariseerde verhalen die over hem de rondte deden. Anekdotes over families die luxueuze restaurants openden in het hart van Havana en over anderen die geen koffie meer dronken vanwege de vrijgegeven gestegen prijzen. Sommigen stonden buiten een winkel in de rij om Adidas tennisschoenen te kopen, terwijl anderen buiten een eettentje stonden te wachten op restantjes die ze naar huis konden meenemen. We leven in tijden van versterkte contrasten, dagen van foto’s die zijn verkleurd door het laboratorium van het leven. Het was ook een jaar waarin de ideologische toon nog verder van de realiteit af kwam te staan.

De repressie, op haar beurt, verergerde ook. Op dezelfde wijze groeide de middenklasse en ging meer en meer bepaalde ruimtes opeisen. Het gevecht om het informatiemonopolie leverde in 2013 verlies op voor de regering en winst voor de clandestiene netwerken van beeldmateriaal, nieuwsberichten en e-boeken. We waren beter op de hoogte van wat er gebeurde, maar tussen deze ontwikkeling en het daadwerkelijk kunnen bijeenroepen en organiseren van onszelf, zit nog altijd een gapend gat. Het leven werd voor iedereen duurder, de privileges en de meevallertjes bleven beperkt tot de hoogste elite en de strijd tegen de corruptie bereikte een enkeling, maar ging voorbij aan anderen. Overboekingen uit het buitenland tezamen met de Venezolaanse subsidie, voorkwamen een faillissement van het land, maar de rode cijfers tonen aan dat de economische hervormingen zijn mislukt. Ze zijn er in ieder geval niet in geslaagd om de Cubanen een beter leven te bieden, een motief om in Cuba te blijven.

De wereld gaf ons enkele lessen, waaronder de beelden uit Kiev waar velen de angst kwijt zijn. Fidel Castro vervaagde weer een beetje meer, in zijn langdurige levende doodstoestand die nu al zeven jaar voortduurt. En de vrijheid? Laten we kijken of haar in 2014 kunnen winnen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s